Jarenlang waren vooral CPU en opslag de beperkende factoren binnen IT-omgevingen. Maar in de praktijk zien we een duidelijke verschuiving: bij AI-toepassingen is het steeds vaker het werkgeheugen (RAM) dat de bottleneck vormt. AI vraagt structureel meer capaciteit. Niet alleen omdat grotere datasets en complexere modellen worden verwerkt, maar ook omdat er – zelfs bij cloudoplossingen – lokaal extra geheugen nodig is voor caching, contextverwerking en het gelijktijdig draaien van processen. Wat betekent dat voor jouw IT-omgeving? 

Waarom AI structureel meer geheugen vraagt 

Daarnaast is AI vaak geïntegreerd in bestaande applicaties in plaats van een losstaand systeem. Dit betekent dat: 

• meerdere AI-processen parallel actief zijn binnen één werkomgeving; 

• applicaties grotere hoeveelheden data tijdelijk in geheugen vasthouden; 

• real-time verwerking de piekbelasting verhoogt. 

In de praktijk zien wij dat 8 GB RAM in moderne zakelijke omgevingen steeds minder toereikend is. 16 GB ontwikkelt zich tot de nieuwe standaard voor AI-ondersteunde werkplekken, terwijl 32 GB steeds gebruikelijker wordt voor intensieve gebruikers of ontwikkelaars. 

Marktanalyses van onder andere Gartner en IDC bevestigen dat AI-integratie een belangrijke aanjager is van hogere geheugeneisen in zowel werkplekken als datacenters. 

Effect op beschikbaarheid en prijsontwikkeling  

De impact van AI beperkt zich niet tot individuele werkplekken. Wereldwijd is de vraag naar pc’s, laptops en smartphones met voldoende werkgeheugen sinds 2023 sterk toegenomen. Dat komt onder andere door de grootschalige opschaling van AI-datacenters, stevige investeringen in high-performance servers en de steeds bredere integratie van AI-functionaliteit in bedrijfssoftware. Wat eerst een nichetoepassing was, is inmiddels een structureel onderdeel van moderne IT-omgevingen geworden. 

AI is één van de belangrijkste groeifactoren binnen de geheugenchipsector. Omdat de productie van Dynamic RAM (DRAM) – het standaard werkgeheugen in servers en werkplekken – bij een beperkt aantal fabrikanten ligt (zoals Micron), reageert de markt snel op veranderingen in vraag en aanbod. Na een periode van prijsdalingen in 2022–2023 is in 2024 een herstel zichtbaar geworden. Dit zorgt voor: 

• grotere prijsvolatiliteit; 

• minder voorspelbare inkoopmomenten; 

• hogere kosten bij ad hoc uitbreidingen. 

Voor organisaties betekent dit dat geheugenuitbreiding niet langer een puur operationele keuze is, maar ook een strategische afweging. 

Impact op werkplekken en infrastructuur 

AI-functionaliteit versnelt de veroudering van bestaande hardware. Apparatuur die technisch nog prima werkt, kan qua werkgeheugen tekortschieten voor moderne softwareversies met geïntegreerde AI-functionaliteit. Dat heeft directe gevolgen voor jullie IT-beleid. Organisaties krijgen te maken met versnelde vervangingscycli van laptops en desktops, uitbreiding van servercapaciteit en een heroverweging van de inzet van cloud- versus on-premise oplossingen. Wat voorheen een geplande upgrade was, wordt daarmee steeds vaker een strategische keuze binnen de bredere IT-roadmap. 

In cloudomgevingen vertaalt extra RAM zich direct naar hogere maandelijkse kosten. Virtuele machines met grotere geheugenconfiguraties kennen een aanzienlijk prijsverschil ten opzichte van standaardconfiguraties. Daarmee verschuift de impact van AI ook naar de operationele IT-budgetten. 

Wat betekent dit voor jouw organisatie? 

AI vraagt om een bewuste infrastructuurstrategie. Organisaties doen er verstandig aan om niet uitsluitend reactief te upgraden, maar vooruit te plannen. Belangrijke aandachtspunten zijn: 

• structurele monitoring van huidig geheugengebruik; 

• anticiperen op toekomstige AI-functionaliteiten in software-updates; 

• standaardisatie van nieuwe werkplekken op minimaal 16 GB RAM; 

• strategische afweging tussen lokale verwerking en cloudcapaciteit. 

AI heeft een directe en blijvende invloed op het RAM-gebruik binnen je IT-omgeving. Het verhoogde geheugengebruik is geen tijdelijke piek, maar een structurele ontwikkeling. De combinatie van stijgende vraag, marktconcentratie en prijsvolatiliteit vraagt om vooruitkijken en slimme capaciteitsplanning. 

Een integrale benadering voorkomt dat AI-adoptie leidt tot onverwachte kosten of prestatieproblemen. Daarom kijkt CTNET verder dan alleen de implementatie van een AI-oplossing. Samen brengen we jouw volledige IT-omgeving in kaart – van infrastructuur en netwerk tot servers en werkplekken – zodat duidelijk is wat structureel nodig is om AI duurzaam te ondersteunen.